99 İsim ve Anlamları

Sizi Yaratanı Ne Kadar İyi Tanıyorsunuz?

Sizi kim yarattı? Size bu bedeni, gözlerinizin rengini, saçlarınızın rengini kim verdi? Boyunuzun uzunluğunu, saçlarınızın rengini kim belirledi? Sizinle birlikte diğer insanları, gökleri, yeri ve bu ikisi arasında yaşayan tüm canlıları kim yarattı? Uzayın derinliklerindeki gezegenlerin, Güneş’in ve yıldızların düzenini kim belirledi?

Siz bütün bu sorulara tek bir cevapla karşılık verirsiniz: “Allah”. Sizin gibi diğer insanlara da bu sorular sorulduğunda, onlar da “Allah” diye cevap verirler. Nitekim Allah Kuran’da
insanların kendi ağızlarıyla bu gerçeği ikrar edeceklerini şöyle bildirmiştir:

Andolsun, onlara: “Gökleri ve yeri kim yarattı, Güneş’i ve Ay’ı kim emre amade kıldı?” diye soracak olursan, şüphesiz: “Allah” diyecekler… Şu halde nasıl oluyor da çevriliyorlar?
(Ankebut Suresi, 61)

Peki sizi ve kainatı en ince ayrıntısına kadar planlayan Yaratıcımızı ne kadar tanıyorsunuz? Sizi her an gördüğünü, işittiğini, yaptığınız herşeyden her an haberdar olduğunu biliyor musunuz? Size göre Allah nerede? Sizi yarattıktan sonra kendi halinize mi bırakıyor? Yoksa nasıl yaşamanız gerektiğini mi bildiriyor? Allah’ı görebilir misiniz? Onunla konuşabilen bir insan var mı? İnsanlardan başka hangi varlıkları yarattı? O, ölümden sonra nasıl bir hayat vaat ediyor?

Kuşkusuz bunlar gibi daha pek çok soru sorulabilir ve siz de kendinize göre bu soruların hepsini cevaplarsınız. Bu cevaplar ya ailenizden, ya akrabalarınızdan ya çevrenizden ya da
okuduğunuz kitaplardan öğrendikleriniz olacaktır. Ya da yıllar önce din dersinde okuduklarınızdan aklınızda kalanlar… Peki verdiğiniz cevapların gerçekten doğru olup olmadığını hiç düşünmüş müydünüz?

Kuşkusuz herkes Allah hakkında çok değişik fikirler öne sürebilir. Bir felsefeci Allah’ı anlatırken öncelikle aldığı eğitimi ön plana çıkarır, etkilendiği filozofların fikirlerini kullanarak bir tanımlama yapar. Allah hakkında hiçbir bilgisi olmayan bir ev kadını komşusundan duyduğu bilgilere inanır. Allah’la ilgili kitap yazan bir yazar ise belki de hiç din eğitimi almamıştır, hatta Allah’ın indirdiği ayetlerin tek bir tanesinden bile habersizdir. Fakat bu yazarın kitabını okuyan herkes, sanki onun fikirleri tartışmasız doğruymuş gibi
kabullenir, tüm yazılanları uygular ve çevresindeki herkese kendinden çok emin olarak okuduklarını anlatır. Ve çoğu insan, o güne kadar çevresinden duyduklarının ve öğrendiklerinin yanlış veya eksik olabileceğine ihtimal vermez.

Fakat unutulmamalıdır ki, insan yanılabilen, cahillik edebilen bir varlıktır. Şu halde bize, Allah’ı en doğru tanıtacak kaynak, yalnızca O’nun bizlere indirdiği hak kitap Kuran’dır. Allah Kuran’da insanların öğrenmesi gereken şeyleri açıklamıştır. Yukarıdaki soruların Kuran’daki cevaplarına bakacak olursak, öncelikle Allah’ın yalnız göklerde değil her yerde olduğunu görürüz. Allah bütün insanlara olduğu gibi size de şah damarınızdan daha yakındır. Sizin her yaptığınıza şahittir, herşeyi görür. Söylediğiniz tüm kelimeleri işitir. İçinizden ettiğiniz tüm duaları bilir. Her an sizin yanınızdadır. Üstelik Allah dilediği kuluyla konuşur. Örneğin Kuran’da, Hz. Musa ile konuşarak onu diğer insanlardan üstün kıldığı bildirilmiştir. Allah insanları olduğu gibi melekleri ve cinleri de yaratmıştır. Ve Allah dünya
hayatından sonra sonsuza kadar sürecek bir cennet ve cehennem hayatı yaratmıştır. İnsanlara ölümlerinden sonra cennete gidebilmeleri için nasıl yaşamaları gerektiğini de
Kuran’la bildirmiştir. Bütün bunlar yukarıda sorduğumuz soruların çok kısa yanıtlarıdır ve bu yanıtların hepsi Kuran’da yer almaktadır

***

 

ADL

 

Adil olan, adaleti emreden

 

***

 

AFÜVV

 

Affı çok olan

 

***

 

AHİR

 

Herşeyin yokoluşundan sonra da var olan

 

***

 

AHKAM-ÜL HAKİMİN

 

Hüküm verenlerin hakimi

 

***

 

ALİM

 

Herşeyi çok iyi bilen

 

***

ALİYY

 

Çok yüce olan

 

***

 

ASİM

 

Koruyan

 

***

 

AZİM

 

Pek azametli, büyük olan

 

***

 

AZİZ

 

Üstün, kuvvetli, güçlü, şerefli, mağlup edilmesi
mümkün olmayan, galip olan

 

***

 

BAİS

 

Gönderen (peygamber), uyandıran, dirilten

 

***

 

BAKİ

 

Devam eden, fani olmayan

 

***

 

BARİ

 

Yaratan, kusursuzca var eden

 

***

 

BASİR

 

İyi gören

 

***

 

BASIT

 

Açan, genişleten, bollaştıran

 

***

 

BATIN

 

Gizli

 

***

 

BEDİ

 

Örneksiz olarak yaratan

 

***

 

BERR

 

Kullarına karşı iyiliği çok olan

 

***

 

CAMİ

 

İstediğini, istediği zaman, istediği yerde toplayan

 

***

 

CEBBAR

 

Dilediğini zorla yaptırmaya muktedir olan

 

***

 

DA’İ

 

Çağıran

 

***

 

DAFİĞ

 

Belaları def eden, çevirici

 

***

 

DARR

 

Zarar verici şeyler yaratan

 

***

 

ERHAMURRAHİMİN

 

Merhamet edenlerin en merhametlisi

 

***

 

EVVEL

 

İlk, öncesi olmayan.

 

***

 

FALİK

 

Yaran, yarıcı (karanlığı yarıp sabahı
çıkaran, tohumu yaran)

 

***

 

FASIL

 

Ayıran, açıklayan

 

***

 

FATIR

 

Yaratan, icad eden

 

***

 

FETTAH

 

Çok iyi hüküm veren, açan, hükmeden

 

***

 

GAFFAR

 

Mağfireti, bağışlaması çok olan

 

***

 

GANİYY

 

Çok zengin, herşeyden müstağni olan

 

***

 

HABİR

 

Herşeyin iç yüzünden, gizli taraflarından haberdar

 

***

 

HADİ

 

Hidayet lütfeden, doğru yola ulaştıran

 

***

 

HAFID

 

Yukarıdan aşağıya indiren, alçaltan

 

***

 

HAFIZ

 

Koruyan, gözeten, muhafaza eden

 

***

 

HAKEM

 

Hükmeden, hakkı yerine getiren

 

***

 

HAKİM

 

Hikmet sahibi, sağlam, muhkem olan

 

***

 

HAKK

 

Varlığı hiç değişmeden duran

 

***

 

HALIK

 

Herşeyin varlığı ve varlığı boyunca görüp geçireceği
halleri, hadiseleri tespit ve tayin eden ve ona göre
yaratan, yoktan var eden

 

***

 

HALİM

 

Çok yumuşak olan

 

***

 

HAMİD

 

Ancak Kendisine şükredilen, bütün varlığın diliyle
yegane övülen

 

***

 

HASİB

 

Hesap Gören

 

***

 

HAYY

 

Diri, herşeyi bilen ve herşeye gücü yeten

 

***

 

KABID

 

Sıkan, daraltan

 

***

 

KABİL

 

Kabul eden, icabet eden, bağışlayan

 

***

 

KADİ

 

Hükmünü yerine getiren, işini bitiren

 

***

 

KADİM

 

Önceden yapan, önceden bildiren

 

***

 

KADİR

 

İstediğini istediği gibi yapmaya gücü yeten

 

***

 

KAFİ

 

Yeterli, varlığı mevcudatın bütün ihtiyaçlarına yeten

 

***

 

KAHHAR

 

Kahreden, herşeye, her istediğini yapacak surette
galip ve hakim olan

 

***

 

KAİM

 

İdare edip ayakta tutan

 

***

 

KARİB

 

Yakın olan

 

***

 

KASİM

 

Kısımlandıran, rızıkları, nimetleri adalet,
hikmet ve rahmet içinde taksim edip herkese
nasibini veren

 

***

 

KAVİ

 

Pek güçlü olan

 

***

 

KEBİR

 

Pek büyük

 

***

 

KERİM

 

Keremi bol, cömert olan

 

***

 

KUDDÜS

 

Hatadan, gafletten ve her türlü
eksiklikten çok uzak, pek temiz

 

***

 

LATİF

 

Lütuf sahibi, lütfedici olan

 

***

 

MAKİR

 

Tuzak kuran

 

***

 

MALİK-İ YEVMİD-DİN

 

Din gününün sahibi

 

***

 

MALİK-ÜL MÜLK

 

Mülkün ebedi sahibi

 

***

 

MECİD

 

Şanı büyük ve yüksek

 

***

 

MELCA

 

Kendisine Sığınılan

 

***

 

MELİK

 

Bütün kainatın sahibi ve mutlak
surette hükümdarı

 

***

 

METİN

 

Çok sağlam olan

 

***

 

MEVLA

 

Dost, sahip, müminlerin dostu olan,
onlara hayır yolları açan ve onları muvaffak kılan

 

***

 

MUAHHİR / MUKADDİM

 

İstediğini geri koyan, arkaya bırakan istediğini
ileri geçiren, öne alan

 

***

 

MUAZZİB

 

Azaplandıran

 

***

 

MUHİT

 

Kuşatan

 

***

 

MUBKİ / MUDHİK

 

Ağlatan / güldüren

 

***

 

MUCİB

 

Kendine yalvaranların isteklerini veren, icabet eden

 

***

 

MUĞNİ

 

İstediğini zengin eden

 

***

 

MUHSİ

 

Sonsuz da olsa, herşeyin sayısını bilen

 

***

 

MUHSİN

 

İhsanı olan, veren

 

***

 

MUHYİ

 

Can bağışlayan, sağlık veren, dirilten, yaşatan

 

***

 

MUKALLİB

 

Çeviren (kalpleri)

 

***

 

MUKMİL

 

Kemale erdiren

 

***

 

MUKTEDİR

 

Kuvvet ve kudret sahiplerinin üzerinde olan

 

***

 

MUNTAKİM

 

İntikam alan, suçluları müstahak oldukları
cezaya çarpan

 

***

 

MUSAVVİR

 

Tasvir eden, herşeye şekil ve suret veren

 

***

 

MUSEVVA

 

Şekillendiren, düzenleyen

 

***

 

MUTAHHİR

 

Temizleyen, şirkten, kötülükten,
manevi kirlerden temizleyen

 

***

 

MUVEFFİ

 

Ahdini yerine getiren, tastamam veren, ödeyen

 

***

 

MÜBEŞŞİR

 

Müjdeleyen

 

***

 

MÜBEYYİN

 

Açıklayan

 

***

 

MÜDEBBİR

 

İdare eden, yöneten, bütün yaratılmışları düzenle
ve dengeyle idare eden ve birbirine yardımcı eden

 

***

 

MÜHEYMİN

 

Gözetici ve koruyucu olan

 

***

 

MÜ’MİN

 

Emniyet verici, emin kılan

 

***

 

MÜSTEAN

 

Kendisine ihtiyaç olunan ve Kendisinden yardım beklenen

 

***

 

MÜTEALİ

 

Aklın alabileceği herşeyden pek Yüce

 

***

 

MÜTEKEBBİR

 

Herşeyde ve her hadisede büyüklüğünü gösteren

 

***

 

MÜYESSİR

 

Hayırda ve şerde kulunun yolunu kolaylaştıran,
dinde kolaylık veren, hiç kimseye gücünün
üstünde yük yüklemeyen

 

***

 

MÜZEKKİ

 

Her kusur ve ayıptan, manevi kirlerden kullarını
temize çıkaran, temizleyen

 

***

 

MÜZEYYİN

 

Süsleyen

 

***

 

MÜZİL

 

Zillete düşüren, hor ve hakir eden

 

***

 

NASIR

 

Yardım eden

 

***

 

NUR

 

Alemleri nurlandıran, istediği simalara,
zihinlere ve gönüllere nur yağdıran

 

***

 

RABBİL ALEMİN

 

Alemlerin Rabbi

 

***

 

RAFİ

 

Yukarı kaldıran, yükselten

 

***

 

RAHMAN-RAHİM

 

Merhamet eden, verdiği nimetleri iyi kullananları
daha büyük ve ebedi nimetler vermek suretiyle mükafatlandıran,
ezelde bütün yaratılmışlar hakkında hayır, rahmet ve
irade buyuran, sevdiğini sevmediğini ayırt etmeyerek sayısız
nimetlere kavuşturan

 

***

 

RAKIB

 

Bütün varlıklar üzerinde gözcü olan,bütün işler
kontrolü altında tutan

 

***

 

RAUF

 

Pek esirgeyen, çok acıyan

 

***

 

REZZAK

 

Rızık veren, insanların faydasına olmak üzere
nimetlerini veren

 

***

 

SAMED

 

Hacetlerin bitirilmesi, ızdırapların giderilmesi
için tek merci olan

 

***

 

SADIK

 

Vaadine sadık, doğru

 

***

 

SAİK

 

Cehenneme süren

 

***

 

SANİ

 

Sanatçı, nihayetsiz güzellikleri sanatının içinde yaratan

 

***

 

SELAM

 

Her türlü tehlikelerden kullarını selamete çıkaran,
cennetteki kullarına selam eden

 

***

 

SEMİ

 

İşiten

 

***

 

ŞAFİ

 

Şifa veren

 

***

 

ŞEFİ

 

Şefaatçi

 

***

 

ŞARİH

 

Açan

 

***

 

ŞEHİD

 

Şahit olan, her zaman ve her yerde hazır ve nazır olan

 

***

 

ŞEKÜR

 

Kendi rızası için yapılan iyi işlere daha güzeliyle
karşılık veren

 

***

 

TEVVAB

 

Tevbeleri kabul edip günahları bağışlayan

 

***

 

VAHİD

 

Tek olan, Zatında, sıfatlarında, işlerinde, isimlerinde,
hükümlerinde, asla ortağı veya benzeri, dengi bulunmayan

 

***

 

VARİS

 

Servetlerin geçici sahipleri elleri boş olarak yokluğa
döndükten sonra varlığı devam eden, servetlerin hakiki sahibi

 

***

 

VASİ

 

Geniş olan

 

***

 

VEDUD

 

İyi kullarını seven, onları rahmet ve rızasına erdiren,
yahut sevilmeye ve dostluğu kazanılmaya tek layık olan

 

***

 

VEHHAB

 

Bağışı çok olan, karşılıksız armağan eden

 

***

 

VEKİL

 

İşlerini Kendisine bırakanların işini düzeltip,
onların yapabileceğinden daha iyisini temin eden

 

***

 

VELİ

 

İyi kullarına dost olan

 

***

 

ZAHİR

 

Aşikar olan

 

***

 

ZÜLCELAL-İ VE’L İKRAM

 

Hem büyüklük sahibi hem kerem ve ikram sahibi olan

 

***

KAYNAK
www.nihathatipoglu.com